صنعت توریسم

مقاله ها و اخبار گردشگری

صنعت توریسم

مقاله ها و اخبار گردشگری

پیام دبیرکل سازمان ملل متحد به مناسبت روز جهانی گردشگری

با وجود تکرار مباحث مختلف در حمایت از گونه‌های زیستی، روند نزولی تنوع زیستی با سرعت بی سابقه‌ای ادامه داشته و فعالیت‌های بشر عامل اصلی این خسارت‌هاست. 
دبیرکل سازمان ملل متحد
 بان کی مون دبیر کل سازمان ملل متحد به مناسبت روز جهانی توریسم و تنوع زیستی همه فعالان توریسم و صنایع وابسته به آن را به افزایش آگاهی توریست ها به نقش خود در حفاظت از منابع طبیعی و تنوع زیستی در کره زمین فراخواند.
 به گزارش سازمان توریسم جهانی ، بن کی مون دبیرکل سازمان ملل متحد در آستانه برگزاری روز جهان توریسم که 27 سپتامبر هرسال (برابر با 5 مهرما 89 ) درسراسر جهان برگزار میشود بیانیه ای صادر کرد و تمام فعالن صنعت توریسم را به تلاش برای نجات حیات وذخایر طبیعی زمین فراخواند.
 وی در این بیانیه آورده است:«بسیار خرسندم که سازمان توریسم جهانی موضوع روز جهانی توریسم را در سال 2010 «توریسم و تنوع زیستی» اعلام کرده است. زیرا به رغم تکرار مباحث مختلف در حمایت از گونه های زیستی در کره زمین به منظور تداوم منافع و برکات آن مجامع مختلف جهانی، روند نزولی تنوع زیستی درکره زمین با سرعت بی سابقه ای همچنان ادامه دارد. از آنجا که فعالیت های بشر عامل اصلی این خسارت هاست اعلام سال جاری به عنوان سال تنوع زیستی فرصت بجا و مناسبی برای تمرکز بیشتر بر فوریت حفاظت از تنوع زیستی جهان برای حمایت از سلامت، ثروت و رفاه انسان ها در تمام نقاط جهان است.»
 وی در بخش دیگری از بیانیه خود آورده است:« اما به توجه به سفر   میلیلون ها انسان که سالانه برای درک و مشاهده زیبایی و شکوه طبیعت به نقاط مختلف جهان سفر می کنند، توریسم و تنوع زیستی ارتباط تنگاتنگی دارند . همچنین درآمد حاصل از توریسم پایدار و مسئولیت پذیر می تواند نقش مهمی در حمایت از طبیعت و نیز توسعه اقتصادی ایفا کند. بعلاوه توریسم پایدار می تواند خود سبب افزایش آگاهی توریست ها و جماعت های محلی در زمینه اهمیت تنوع زیستی در زندگی روزمره ما داشته باشد. »
 وی افزود:«اگرچه تلاش هایی نظیر پروژه « توریسم پایدارـ رفع فقر» در همکاری ومشارکت تمام بخش ها و موسسات وابسته به سازمان ملل متحد و نیز مقامات محلی در حوزه توریسم و بخش خصوصی فعال در صنعت گردشگری می تواند کمک موثری برای سازمان توریسم جهانی در برجسته تر کردن ارتباط متقابل میان توریسم با کاهش فقر و حفاظت از تنوع زیستی باشد، اما اکنون جامعه و افراد فعال در صنعت توریسم به طور فزاینده ای از مسئولیت و نقش خود دراین زمینه آگاه شده اند. درواقع توریسم صنعتی است که می تواند بیشترین سهم را در مشارکت برای حفاظت از تنوع زیستی ایفا کند. این امر همچنین از طریق مشارکت در اقدامات ساده ای توسط گروه های تورگردانی برای به حداقل رساندن فشار و خسارت به حیات وحش یا تامین تسهیلات و تجهیزات لازم تنها از   ذخایرپایدار و به روش های کم خطر برای طبیعت میسر است.»
 بان کی مون در پایان به همه  گروه ها و سازمان ها و موسسات فعال در صنعت توریسم توصیه کرده است که درآستانه روز جهانی توریسم ، در جهت رشد آگاهی ها در باره اهمیت حفاظت از تنوع زیستی و حیات کره زمین تلاش کنند و نیز از تمام شرکا و بخش های وابسته به صنعت توریسم نیز خواسته است تا تلاش های خود را در جهت فعالیت های کم زیان و طبیعت دوست بیش از پیش تقویت کنند. 
منبع: خبرگزاری میراث فرهنگی

یکنواختی سرویس‌ها، دافعه بزرگ واحدهای خدماتی گردشگری در ایران

  در شرایط روز دنیا که صنعت گردشگری به لحاظ درآمدی و ارزآوری از صنعت خودروسازی و نفت هم پیشی گرفته، زیرگروه‌های مختلف این صنعت به منظور کسب سهم بیشتر از این چرخه مالی، هر روزه به دنبال ارائه سرویس‌های متنوع و گوناگون هستند. این در حالی است که عموم واحدهای گردشگری ایران سالهاست در ارائه خدمات دچار تکرار شده‌اند. 

 
  امروزه به دلیل پیشرفت تکنولوزی در همه زمینه‌ها، تجهیزات و دستگاه‌ها و نوع پخت غذاها و نیز تشکیلات مجهز برای سرو انواع گوناگون غذا از ملیت های مختلف عمل سرویس دهی ها دگرگون شده و هر روز شاهد خلاقیت‌ نوآوری و توسط ملل مختلف برای عمل سرویس‌دهی هستیم. هر یک هم تلاش می‌کنند تا هرچه بیشتر عمل سرویس دهی را با خواست و جلب مشتری وسلایق ورضایت مشتری بهبود بخشند.
 
  ژیان دربندی، کارشناس ارشد هتلداری با مردود خواندن سرویس‌های یکنواخت در صنعت گردشگری به CHN گفت: عمل سرویس دهی یا بهتر است بگوئیم هنرسرویس دهی وسایل، دگرگون شده و نمی‌توان قوانین یکنواختی را برای این منظور بکار برد و یا ازقوانین و فرمول یکنواخت در تمام هتل ها و رستوران ها استفاده کرد. به همین دلیل دیگر از نام‌هایی همچون سرویس انگلیسی، سرویس روسی، سرویس آلمانی، سرویس آمریکائی و سرویس فرانسوی نامی برده نمی‌شود و منسوخ شده است. امروزه مردم نمی دانند از دست چپ غذا سرو کردن صحیح است یا از راست و توجهی هم نمی کنند. مهم خواست و رضایت مشتری است که در هنر سرویس‌دهی بکار می‌آید.
 
  وی افزود: دیگرنمی توان به گذشته این صنعت در قرون گذشته چشم دوخت که درآن زمان اگر در چند کشور یا چند رستوران به دلیل داشتن امکانات بیشتر و نبودن رقیب، عمل سرویس دهی آن ها با دیگران فرق داشت، اکنون نیز به چشم یک ابتکار یا الگو نگاه کرد. در عمل سرویس دهی، هنرهای گوناگونی وجود دارد که رفاه بیشتر را برای مشتریان به ارمغان می آورد.
 
  دربندی تصریح کرد: سرویس‌دهی باید بسته به کشور و سیاست‌های مدیریت هتل و رستوران متفاوت باشد. اگر در رستوران‌های لوکس مجارستانی که دارای موزیک زنده و نور خاصی است فردی در کنار میز مشتریان شروع به نواختن ویلون می کند و یا اگرنوعی از کباب را با سیخ های مخصوص که توسط دو نفر در هنگام سرو کردن جلوی میز مشتریان به آتش می‌کشند که تمام رستوران را روشن کند، به این معنی نیست که این سرویس یک سرویس بین‌المللی بوده و همه رستوران ها باید از او تقلید کنند و بگویند سرویس مجارستانی.
 
  او ادامه داد:‌ سال ها قبل تنوع رستوران ها آنقدر نبوده ولی امروزبه دلیل ارتباطات سریع جوامع بشری آداب ورسوم فرهنگ های مختلف با هم تلفیق شده و فرهنگ دیگری را تشکیل داده است. این فرهنگ‌های گوناگون، بیشترین تاثیر را روی صنعت کترینگ گذاشته و هنر سرویس دهی را دگرگون کرده است . وقتی سرویس انگلیسی یا فرانسوی ترکیبی از چند سرویس باشد دیگر نمی توان نام سرویس فرانسوی یا انگلیسی بر آن نهاد. از سوی دیگر هر کشوری غذا را با ذائقه های مختلف طبخ و تولید کرده و برای سرو غذا نیز از فرهنگ مخصوص خود استفاده می کنند و دیگر از سرویس‌هایی که دربالا نامبرده شده استفاده نمی‌کند. 
   دربندی گفت: زمانی سرویس فرانسوی بهترین نوع سرویس دهی در جهان بود و شهرت داشت اما امروزه دیگر اینطور نیست.
 
  به گفته این مدرس هتلداری رسم ورسوم ملت ها ، تنوع انواع رستوران و نوع غذاها ، نوع وسایل پخت پز، مواد اولیه، نوع پخت ، تکنولوژی ، دگرگونی ها و ابتکارات ملل مختلف، سرویس دهی های گوناگونی بوجودآورده وباعث شده هنرسرویس دهی از یکنواختی خارج شود. 
 
  دربندی گفت: تنوع غذاها وسروهای گوناگون ملل جهان دررستوران ها آنقدر زیاد شده که هر چند وقت شاهد تغیرات کلی در هنرسرویس دهی و نوآوری های تازه هستیم بنابراین اگر واحدهای پذیرایی ایرانی بخواهند از یک نوع سرویس خاص استفاده کرده و در انجام آن پافشاری کنند مشتریان خود را ازدست خواهند داد.
 
  وی در پایان خاطرنشان کرد: سرویس های یکنواخت دیگر جایگاهی درصنعت کترینگ ندارد. حال چنانچه برنامه‌ریزان و فعالان صنعت هتلداری دست از تقلیدبردارند، در ایران نیز هر روز شاهد ابتکارات نو و خلاقیت‌های بیشماری خواهیم بود که رضایت مشتریان و ارتقاء هنر سرویس‌دهی درصنعت هتلداری و کترینگ را به همراه خواهد داشت.   
منبع: خبرگزاری میراث‌فرهنگی

آمارهای رو به رشد در صنعت توریسم کشورهای آسیا و خاورمیانه

 با گذشت هفت ماه از سال 2010 آمارهای ارائه شده از وضعیت توریسم در کشورهای مختلف غرب خاورمیانه نشان از روند رو به رشد این صنعت دارد. 

 درشرایطی که صنعت توریسم تحت تاثیر بحران اقتصاد جهانی در سال 2009 روند رکود و تنزل را پشت سرگذاشت، آمارهای ارائه شده از وضعیت توریسم در کشورهای خاورمیانه و برخی کشورهای آسیایی طی مدت گذشته سال 2010 روند رشد مطلوبی را نشان می‌دهد.
 طبق گزارش‌های موجود درمنطقه خاورمیانه عربی تعداد توریست‌ها درکشور اردن درشش ماه نخست سال 2010 درمقایسه با مدت مشابه در سال 2009 بالغ بر 28 درصد رشد داشته است که این میزان رشد بیش از 1.5 میلیارد دلار درآمد طی شش ماه گذشته سال جاری برای این کشور در پی داشته است.
 کشور عربستان سعودی نیز با رشد چشمگیر 4.8 درصدی در کسب درآمدی حاصل از توریسم شرایط خوبی را تا کنون پشت سر گذاشته است.
 همچنین صنعت توریسم در کشور مصر به میزان 24 درصد رشد کرده است. صنعت توریسم در کرانه باختری رود اردن نیز درسال جاری تحت تاثیر فضای رو به بهبود منطقه بیش از 50 درصد رشد داشته است.

درکشور دبی نیز همزمان با آغاز سال 2010 آمارها حکایت از تسریع روند رشد در صنعت گردشگری دارد. طبق گزارش‌های موجود، تنها در بخش توریسم دریایی در دبی در مدت گذشته بیش از 80 درصد رشد داشته است.
 کشور سوریه نیز با افزایش چشمگیر 55 درصد در صنعت توریسم بالاترین میزان رشد را در میان کشورهای عرب یاد شده داشته است.
 در میان کشورهای آسیایی نیز کشور سریلانکا تا 48 درصد رشد و کشور نپال نیز به دلیل افزایش تعداد توریست های چینی و هندی با رشد شش درصدی در صنعت توریسم خود مواجه بوده اند.
منبع: خبرگزاری میراث فرهنگی

اقامت گردشگر خارجی در ایران؛ میل به زندگی سنتی

  هتل‌های سنتی در کنار احیاء خانه‌های تاریخی باعث ایجاد علاقه‌مندی و میل زندگی سنتی برای گردشگران خارجی شده است. این علاقه‌مندی تا آنجایی پیش رفته که گفته می‌شود، امروز گردشگران خارجی بیشتر دوست دارند زندگی سنتی را در این هتل‌ها تجربه کنند. 

از عمر ساخت هتل‌های سنتی در ایران چندان نمی‌گذرد و طی یک دهه گذشته این فکر و ایده که به نوبه خود چند محور فرهنگی را توأما دنبال می‌کند بیشتر از قبل به عمل تبدیل شده و مثلا در شهری مثل یزد 22 هتل سنتی شکل گرفته است.
 
  احیاء خانه‌های تاریخی که به شکلی فرسوده در آستانه ویرانی کامل بودند یکی از محور‌های فرهنگی ساخت هتل‌های سنتی بود؛ اما جاذبه و میل زندگی سنتی برای خارجی‌هایی که به ایران می‌آیند روی دیگر سکه ساخت هتل‌های سنتی است. همین امر باعث شده تا راهنمایان گردشگری و کسانی که فعالیت همراهی گردشگران خارجی در بافت‌های تاریخی را دارند، با معرفی این مکان‌ها،‌ به معرفی فرهنگ زندگی ایرانی نیز بپردازند.
 
 مصطفی فاطمی، یکی از فعالان حوزه میراث فرهنگی و گردشگری یزد و عضو انجمن دوستداران میراث فرهنگی خشت خام دراین‌باره به CHN گفت: «در این موضوع که گردشگران خارجی میل به زندگی سنتی را به رفاه هتل‌های چندستاره ترجیح می‌دهند شک نکنید. آن‌ها به یزد می‌آیند و اقامت در هتل‌های سنتی را در الویت برنامه‌هایشان قرار می‌دهند.»
 
 وی در ادامه گفت: «گردشگرانی که به ایران سفر می‌کنند دید متفاوتی نسبت به گردشگرانی که به کشورهای اروپایی سفر می‌کنند دارند. شاید گردشگران مسافر به اروپا دنبال تفریحات دیگری هم باشند اما ایران با گستره فرهنگی و تاریخی، پذیرای گردشگران فرهنگی است و همین امر باعث می‌شود تا برای اقامت، هتل‌های سنتی به جای استفاده از هتل‌های چند ستاره انتخاب شوند.»
 
  گردشگرانی که به ایران سفر می‌کنند جویای فرهنگ و پیشینه تاریخی این کشور هستند. بر همین اساس علاقه‌مندند که در بستر تاریخی فرهنگی ایران زندگی کنند و هتل‌های سنتی امکانی برای رسیدن به این هدف هستند.
 
  اما این تصور وجود دارد که شاید هتل‌های سنتی برای گردشگران داخلی چندان جذاب نباشد؛ فاطمی دراین‌باره موافق نیست و معتقد است که میل به حضور گردشگران داخلی در هتل‌های سنتی شاید کمتر از گردشگران خارجی باشد، اما از درصد قابل توجهی برخوردار است.
 
  وی در این‌باره می‌گوید: «ایران جهانی در یک مرز است. شما وقتی از شهری به شهر دیگر و مخصوصا وقتی از استانی به استان دیگر می‌روید با تغییر گویش و فرهنگ و اندیشه مواجه می‌شوید. همین امر باعث می‌شود گردشگران داخلی با ورود به شهری مثل یزد، میل به زندگی به سبک یزدی‌ها داشته باشند. به این ترتیب در بافت تاریخی و هتل‌های سنتی ساکن می‌شوند.»
 
  اما آنچه به نظر می‌رسد در این میان مهم است، اهمیت بخشیدن به ساخت هتل‌های سنتی به عنوان نیاز امروز گردشگری خارجی است. فاطمی دراین‌باره معقتد است: «خیلی هم تلاش کنیم قادر به ساخت هتل‌هایی با کیفیت و استانداردهای جهانی نیستیم. سرمایه ما برای آن‌که گردشگر را راضی نگه داریم همین هتل‌های سنتی است. زیرا گردشگران از خیلی کاستی ها و کمبودهای این هتل‌ها چشم‌پوشی می‌کنند و در نهایت راضی از شهرهای تاریخی می‌روند.»
 
  از سوی دیگر هتل‌های سنتی که پیش از آن خانه‌های سنتی بودند، در بافت‌های تاریخی واقع شده‌اند که در یک دور‌ه‌ به دلیل رفتن ساکنین بومی، محل زندگی مهاجرین و غیر بومی‌ها شده است. همین موضوع امنیت در بافت تاریخی را دچار معضل کرده است.
 
  فاطمی دراین‌باره می‌گوید: «گردشگری که به هتل‌های سنتی مراجعه می‌کند مایل است که وسیله نقلیه‌اش در جای امنی نگهداری شود و زمانی که در بافت قدم می‌زند، امنیت کاملی داشته باشد. اما این مشکل هنوز در بافت تاریخی حل نشده است.»
 
  وی در ادامه می‌افزاید: «البته این مشکل همه آثار تاریخی است. معمولا آثار تاریخی نیز در بخش‌های تاریخی که از آن به عنوان بافت تاریخی یافت می‌شود وجود دارند. به این ترتیب گردشگرانی که در هتل‌های سنتی اقامت ندارند ولی به آثار تاریخی شهرها سرک می‌کشند هم وجود دارند. اما امروز وضعیت امنیتی بهتر شده و مردم با درآمدساز شدن بافت‌های تاریخی به خانه‌‌هایشان برگشتند و وضعیت فرهنگی بافت هم رو به بهبود است.»
 
  فاطمی ساخت و سازهای غیر مجاز در بافت تاریخی را به عنوان بخشی از خدمات‌رسانی به زیان آن می‌داند و می‌گوید: «برای بهبود وضعیت فرهنگی بافت تاریخی، دست به ساخت مراکز فرهنگی از جمله کتابخانه با ارتفاع غیرمجاز می‌زنند که همین امر باعث مخدوش شدن بافت تاریخی و مرگ تدریجی آن می‌شود.»
 
  به گفته وی ایجاد هتل‌های سنتی در بافت تاریخی یزد باعث افزایش قیمت زمین شده و به این ترتیب دوباره شرایط فرهنگی بافت به حالت گذشته خود و بومی شدن منطقه برمی‌گردد.
 
وی در پایان وضعیت گردشگری یزد را از جمله معضلات هتل‌های سنتی یاد کرد و گفت:‌ «رکود گردشگری در تابستان امسال بی‌سابقه بوده و باعث کاهش گردشگری در منطقه شده است که در دراز مدت می‌تواند زیان‌بار باشد.»
 
  در حال حاضر یزد با 22 هتل سنتی بیشترین مراکز اقامتی سنتی را برای گردشگران داخلی و خارجی فراهم کرده است. با این حال گرمای تابستان این شهر رکود گردشگری را به همراه داشته و هنوز معلوم نیست که در فصل‌های آتی این مشکل حل می‌شود یا نه؟
منبع: خبرگزاری میراث فرهنگی

افزایش استقبال گردشگران خارجی از مراکز اقامتی محلی

  افزایش تمایل گردشگران خارجی برای حضور و اقامت در خانه‌های بومی و محلی تاریخی طی چند سال گذشته، سبب سودآوری بالای این مراکز اقامتی در ایران شده است. این در حالی است که هتلداران کشور از کمبود توریست گلایه‌مند هستند. 

  سال‌هاست که علاقه‌مندان به صنعت گردشگری و فرهنگ و آداب و رسوم ایرانی به بازسازی و تجهیز خانه‌های قدیمی می‌پردازند. خانه‌هایی که توانسته گردشگران بسیاری را جذب و به رونق اقتصادی منطقه کمک کند. این در حالی است که برخی از هتل‌داران براین باورند که سرمایه آنان برای ساخت هتل به راحتی برگردانده نمی‌شود.
   

مازیار آل‌داوود، از اهالی گرمه است. فرنگ رفته و با آداب و رسوم اروپاییان آشناست. اما دلباخته سنت و شیوه زندگی ایرانیان و مهمان ‌نوازی آنهاست. از این رو 10 سالی است که از فرانسه به ایران بازگشته، زندگی شهری را رها کرده و به بازسازی خانه اجدادی خود در روستای گرمه پرداخته است.روستایی کویری در استان اصفهان و در نزدیکی خور و بیابانک.
  مازیار آل داوود درباره چگونگی مرمت خانه و حمایت‌های مالی و معنوی سازمان متولی میراث فرهنگی و گردشگری می‌گوید: «من به دنبال کمک و حمایت سازمان‌های دولتی نبودم نه این‌که  بی‌نیاز از این پشتیبانی‌ها بودم، که طاقت و تحمل پذیرفتن شرایط دشوارشان را نداشتم و ترجیح دادم عطای این کار را به لقایش ببخشم. در حقیقت توان رفت و آمدهای پی در پی و سپردن وثیقه ملکی و معرفی ضامن معتبر و چه و چه و چه در من نبود اما مسئولان استان، وام‌های کوچکی را در اختیار اهالی روستا گذاشته‌اند که اگرچه کافی نیست اما شاید کمی کارساز باشد.»
 
آل داوود که اکنون به آموزش جذب گردشگر به مردم روستای گرمه پرداخته می‌گوید: «من آموزش تئوریک به اهالی روستا نمی‌دهم چون فارغ‌التحصیل رشته گردشگری یا برخلاف تصور عامه معماری نبوده‌ام و هیچ‌گونه تحصیلات دانشگاهی ندارم اما مردم روستا به خانه من می‌آیند و برخوردم با گردشگران را می‌بینند و به طور عملی یاد می‌گیرند که باید با گردشگران، چگونه برخورد کنند.»
 
او بازسازی و تجهیز خانه‌های روستایی را یکی از بهترین راه‌های رونق اقتصادی می‌داند و براین باور است که « بسیاری از مردم از زندگی شهرنشینی و تلفن همراه و کامپیوتر و اینترنت خسته شده‌اند و دلشان می‌خواهد زندگی در بافت روستایی را تجربه کنند و این در حالی است که در روستای گرمه و مصر و فرحزاد، همچنان از روش‌های سنتی در زمینه پختن غذا و کشاورزی و نگه‌داری از گوسفندان استفاده می‌شود و همه اینها، ظرفیت‌هایی است که به جذب گردشگر و رونق اقتصادی منطقه، کمک بسیار می‌کند، تا آنجا که بسیاری از روستاییان که به شهر مهاجرت کرده بودند، خواهان برگشت به گرمه و مصر شده‌اند.»
 
آل داوود، گردشگران را سفیران خوبی برای معرفی و انتقال فرهنگ و هنر ایران به دیگر کشورها می‌داند و می‌گوید: امسال، ایران را چهارمین کشور از 5 کشور مهمان‌نواز دنیا دانسته‌اند؛ بنابراین ایرانیان، برخلاف تمام تبلیغات منفی، می‌توانند سهم بسزایی در جذب گردشگر خارجی داشته باشند. ضمن این‌که تفاوت‌های فرهنگی که در این جامعه وجود دارد هم از عوامل موثر در این زمینه است.
 
آل داوود، هربار می‌تواند 100 مهمان را در خانه روستایی خود، جای دهد و این در حالی است که اتاق‌های خانه او در گرمه از شش ماه پیش، رزرو می‌شوند. بنابراین گرچه به گفته خود، تا به حال 40 میلیون تومان برای مرمت و تجهیز خانه روستایی‌اش هزینه کرده اما این مبلغ در همان یکی دو سال اول به وی برگردانده شده است.
این در حالی است که علی اصغر رضایت، رییس جامعه هتل‌داران اصفهان معتقد است :«سرمایه کسانی که در شهری چون اصفهان، هتل می‌سازند، به راحتی و حتی طی پنج سال برگردانده نمی‌شود.»
 
او در پاسخ به این‌که به طور میانگین برای ساخت یک هتل چهار ستاره، چقدر هزینه می‌شود می گوید: متراژ و منطقه و امکانات هتل، تاثیرگذارند اما برای اقامت 100 مهمان به 50 اتاق احتیاج داریم و برای ساخت هر اتاق، 80 میلیون تومان هزینه می‌شود؛ یعنی برای ساخته یک هتل چهار ستاره در یک منطقه معمولی با امکانات متوسط، به 4 میلیارد تومان نیاز داریم؛ سرمایه‌ای که باید در یک فاصله زمانی پنج ساله برگردانده شود و به ندرت این اتفاق می‌افتد.»
منبع: خبرگزاری میراث فرهنگی