صنعت توریسم

کلوتهای شهداد، شگفت انگیزترین عارضه‌های کویری جهان
کویر لوت به عنوان بخش قابل توجهی از استان کرمان، میزبان شگفت انگیزترین عارضه‌های طبیعی و منحصر به فردی است که با توجه به ساختار و فضای بیرونی که از خود به نمایش می‌گذارند تحسین و تامل هر بیننده‌ای را بر می‌انگیزد. شهر ارواح، بزرگترین شهر کلوتی جهان، سرزمین عجایب و ... نامهایی است که بسیاری از گردشگران، عابران و خصوصاً شرق شناسانی چون «سون هدین سرپرسی سایکس» پس از رسیدن به کلوت‌ها بر لب آوردند. منطقه ای به وسعت 80×140 کیلومتر که در وسط لوت به شکلی مواج تشکیل شده است. منطقه ای که در 150 کیلومتری شرق شهر کرمان و در 30 کیلومتری شهداد قرار گرفته است.

تل گندم بریان، گرم‌ترین نقطه کره زمین
از دیگر نقاط شگفت‌انگیز کویر لوت، منطقه‌ای پوشیده از سنگ‌های سیاه آذرین است. پهنه‌ای وسیع در دل شن‌ها، سنگ‌ریزه‌ها و نمک‌زارها که میزبان سنگ‌های سیاه است پهنه‌ای تپه مانند که 400 متر ارتفاع دارد و در این منطقه گود، ارتفاع آن قابل توجه است. از گندم بریان به عنوان گرم‌ترین نقطه کره زمین یاد می‌کنند. این بخش از کویر لوت به دلیل ارتفاع پست و نیز شدت گرمایی که حاصل تابش خورشید بر سنگ‌های سیاه است و به دلیل هوای وحشتناکی که در ماههای تیر و مرداد دارد بی‌شک هیچ رقیبی در سطح دنیا ندارد. «پرویز کردوانی» کویرشناس برجسته ایرانی دمای 70 درجه سانتیگراد را در این منطقه مدعی است. بهتر است بدانیم که در 13 دسامبر 1922 ثبت گرمای 7/57 درجه سانتیگراد در بیابان الغزیزیه لیبی باعث شد تا از آن به عنوان گرم ترین نقطه کره زمین یاد کنند و این در حالی است که در ده سیف زیارت که به عنوان آخرین آبادی ایستگاه‌های شهداد قبل از ورود به دل کویر لوت به حساب می‌آید به راحتی 53 و 54 درجه گرما در ایستگاه‌های هواشناسی به ثبت می‌رسانند. پس می‌توان شرایط گندم بریان را بسیار مستعد برای بالا بردن دمای هوا تا سطح گرم‌ترین نقطه کره زمین متصور شد. منطقه‌ای با طول 48 و عرض 10 کیلومتر در 35 کیلومتری شمال کلوتها و در قسمت جنوبی لوت شمالی.

غارایوب، بزرگترین غار ایران
کوه ایوب با ارتفاعی بیش از 3 هزار و 368 متر در شمال غرب استان کرمان میزبان بزرگترین غار آذرین ایران است. این غار در 7 کیلومتری دهستان دهج از توابع شهرستان شهر بابک است. منشاء این غار گدازه‌های آتشفشانی هستند و با توجه به بررسی‌های باستان‌شناسی مسکن و محل استقرار انسانها در دوران‌های گذشته بوده است. آثاری از دوران اشکانی به راحتی در این غار قابل دیدن است که هر ساله پذیرای بسیاری از گردشگران است. اما آنچه که این غار را در ایران منحصر به فرد جلوه می‌دهد دهانه عظیم این غار است دهانه‌ای با 50 متر طول و 40 متر ارتفاع دارد. خمیازه‌ای تمام نشدنی و غول آسا در بخش جنوبی کوه ایوب و حالا مقایسه کنید آن را با فراخ‌ترین دهانه غار ایران یعنی رود اخشان فیروزکوه که دهانه آن 50 در 18 متر است.

آبشارهای جبال بارز، بلندترین آبشارهای ایران
بخش قابل توجهی از استان کرمان را ارتفاعات فرا گرفته‌اند. درست مثل ایران. ارتفاعاتی که چشم‌اندازها و تصاویر بی‌مانند طبیعت را به وفور در آنها شاهدیم. یکی از این چشم‌اندازهای ارزشمند وجود آبشارها در گوشه و کنار استان کرمان است. اگر چه اکثر آبشارهای ایران در زاگرس مرکزی و البرز می‌باشند اما ارتفاعات این بخش از ایران نیز حرف‌های زیادی برای گفتن دارند و برای طبیعت‌گردان و ماجراجویان سرزمین بکر و بی‌مانند محسوب می‌شوند. در رشته کوه 240 کیلومتری جبال بارز که در مسیر جنوب استان قرار دارد دو آبشار رودفرق (وروار) در شهرستان عنبرآباد و سرنکوه در شهرستان جیرفت ارتفاع 120 و 176 متری را از ریزش آب به نمایش می‌گذارند، آبشارهایی که از آبشار شوی استان لرستان که بلندترین آبشار ایران محسوب می‌شود دهها متر بلندترند.

قله هزار، چهارمین قله بلند ایران
بلندترین قله ارتفاعات مرکزی ایران با ارتفاع 4 هزار و 501 متر که به تنهایی از کل قله‌های رشته کوه یکهزار و 400 کیلومتری زاگرس (عظیم‌ترین و طولانی‌ترین رشته کوه ایران) بلندتر است و پس از دماوند (5671 متر) علم کوه (4850 متر) و سبلان (4811 متر) چهارمین قله ایران به حساب می‌آید. ارتفاعات هزار پوشیده از انواع گیاهان دارویی و وحشی است و چشمه سارها، جنگلهای بید، رودخانه و آبشار از دیگر چشم‌اندازهای آن به حساب می‌آیند. قله‌ای که مهربانی آن با طبیعت‌گردان و کوه‌نوردان زبان زد است.

روستای اوردیکان، بلندترین منطقه مسکونی ایران
بلندترین منطقه مسکونی ایران در ارتفاع 3 هزار متری که در سینه قله بلند لاله‌زار (4311 متر) به آرامی جای گرفته و ساکنان آن در تمام طول سال خانه و کاشانه خود را آباد نگه می دارند و هرگز ترک آن نمی‌کنند.

دشت ساردوئیه، بلندترین دشت ایران
در حرکت به سمت جنوب استان و پس از گذر از قله بلند هزار به دشت مرتفع ساردوئیه که بخش شمالی شهرستان جیرفت محسوب می‌شود برخورد می‌کنیم. دشتی که با 2 هزار و 700 متر ارتفاع از سطح دریا بلندترین دشت ایران محسوب می‌شود. که در پایین‌دست آن دره زیبا و خارق‌العاده دلفارد قرار گرفته است و یکی از زیباترین مسیرهای گردشگری جنوب کشور است.

گودال تکاب، گودترین چاله داخلی ایران
بخش مرکزی کویر لوت پست‌ترین و خشک‌ترین نقطه ایران محسوب می‌شود منطقه‌ای که بارش باران در آن کمتر از 50 میلیمتر است و ممکن است سالهای پی در پی شاهد هیچ بارانی در آن نباشیم. گودال تکاب که مثل کف یک قیف است گودترین چاله داخلی ایران است که در برخی نقاط آن ارتفاع به 76 متر می‌رسد و بسیاری نقاط دیگر آن ارتفاعی بین 150 تا 250 متر دارند.

بازار تاریخی کرمان، بزرگترین بازار سرپوشیده جهان
از دیگر عجایب استان کرمان بازار تاریخی شهر کرمان است که در کنار زیبایی‌های خاص بازارهای سنتی به دلیل طولانی بودن آن یکی از منحصر به فردترین جلوه‌های معماری سنتی در ایران و جهان محسوب می‌شود. طول راسته بازار کرمان یکهزار و 100 متر است که با بازارهای فرعی وابسته به آن به 3 هزار متر می‌رسد. رشته‌ای در هم تنیده که طولانی‌ترین بازار سرپوشیده جهان را تشکیل داده است. بازاری که مجموعه‌های تاریخی زیبایی چون گنجعلی‌خان و وکیل را در دل خود دارد.

خانه حاج آقا علی، بزرگترین خانه خشتی جهان
شهر رفسنجان به دلیل مجاورت با مناطق گرم کویری، میزبان بسیاری از بناهای خشتی استان کرمان است. بناهایی که برخی با توجه به امتیازهایی که دارند از شرایط ویژه‌ای برخوردارند. یکی از این عظمت‌های خشتی خانه حاج آقا است که با 7 هزار مترمربع زیر بنا بزرگترین خانه خشتی در سطح جهان محسوب می‌شود. همچنین استان کرمان با بیش از 180 هزار کیلومتر مربع وسعت (بدون احتساب مرزهای آبی ایران در سیستان و بلوچستان) پهناورترین استان کشور است که اگر چه بخش قابل توجهی از آن را وحشتناک‌ترین مناطق کویری جهان فرا گرفته‌اند اما به دلیل غنی بودن خاک آن یکی از مهمترین و برجسته‌ترین استان‌های کشور در بحث کشاورزی و معدن نیز به حساب می‌آید. همچنین وجود انواع آب و هوا و تنوع اقلیمی خاص این استان باعث شده علاوه بر منابع ارزشمند طبیعی و محیط زیست با ارزش، در موارد زیادی، ما تجربه دار موجودیت سه فصل در کمتر از 12 ساعت باشم و در مناطق زیادی شاهد تلاقی درختان مناطق سردسیری و گرمسیری در یک نقطه بوده و اختلاف دمای خنک ترین و گرمترین روزهایمان در همین فصل تابستان به بیش از 40 درجه برسد.

پارک ملی خبر و چندین منطقه حفاظت شده از جمله مهروئیه کهنوج که باقی مانده جنگل‌های کهور جنوب شرق ایران محسوب می‌گردند، پناهگاه خرس سیاه آسیایی و زاغ بور همچنین وجود گونه‌های گیاهی و جانوری منحصر به فردی مثل مرغ جیرفتی از دیگر نشانه‌های غنی بودن استان کرمان به حساب می‌آیند. موارد مذکور در این یادداشت بخشی از پتانسیل‌های بی‌شمار استان کرمان است که در بخش‌های مختلف تاریخی، فرهنگی و طبیعی ایران زمین از جایگاه ویژه‌ای برخوردارند و صد افسوس همانگونه که قدر ایران عزیز را نمی دانیم قدر کرمان را هم ....

منبع: خبرگزاری میراث آریا

خرده ­فرهنگ­ها، شامل آداب و رسوم و افکار مردم جاذبه­های اصلی هستند که گردشگر می‌آورند و راهنمایان باید روحیه پژوهشگری داشته باشند تا این جزئیات را بیابند و به گردشگر منتقل کنند.    

خرده فرهنگ ها جاذبه اصلی گردشگری
 سیداحمد وکیلیان پژوهشگر و مدیر مسئول نشریه فرهنگ و مردم سخنان خود را در جلسه هفتگی انجمن صنفی راهنمایان گردشگری استان تهران با آیه 13 سوره حجرات آغاز کرد: «ای مردم ما شما را از نری و ماده­ای بیافریدیم، و شما را جماعت­ها و قبیله­ها کرده­ایم تا یکدیگر را بشناسید. هر آینه گرامی ترین شما نزد پروردگار پرهیزگارترین شماست». وقتی این آیه را بشکافیم می­بینیم که 1400 سال پیش این مسأله عنوان شده و در یکی دو قرن گذشته انسان­شناسان بعد از تجارب زیادی توانسته­اند راهکاری برای فرهنگ و اقوام پیدا کنند. از این آیه برابری انسان­ها در نظر خداوند مشخص می­شود و الا هیچ قومی بر دیگری رجحان ندارد. چقدر معنی این آیه با اهداف ما نزدیک است.
 
مدیر مسئول نشریه فرهنگ و مردم گفت: بحث راجع به ارتباط متقابل بین فرهنگ و گردشگری هست؛ چگونه می­توانیم از گردشگری به فرهنگ و از فرهنگ به گردشگری برسیم. هر کشور و هر سرزمینی بتواند این دو پدیده را با هم جمع کند و به کار ببرد مسلماً پیشرفت خواهد کرد و در صنعت گردشگری موفق خواهد شد.
 
وی افزود: بعضی­ها می­گویند ما به خاطر این که امکاناتی مانند اروپا نداریم، نمی­توانیم توریست داشته باشیم، این اشتباه محض است. اروپایی اگر بخواهند آن مسایل را داشته باشد خوب خودشان دارند ولی وقتی سفر می­کند، می­خواهد جاهای ندیده و نشناخته را ببیند. فرهنگ­های دیگر را دریافت کند. این وظیفه ماست که به بهترین نحو فرهنگ خودمان و آداب و رسوم و افکار را نشان بدهیم، ادا درنیاوریم. نکته اصلی اینجاست که نمی­توانیم داشته­های خود را نشان بدهیم و هیچ برنامه­ریزی صحیحی برای انجام این کار نداریم. اگر بتوانیم به این نکته برسیم مطمئن باشید می­توانیم بیشترین توریست به­ویژه توریسم را داشته باشیم.
 
فرهنگ مردم که به مرور تغییر می­کند، جاذبه اصلی گردشگری است
وکیلیان تأکید کرد: اگر سری به اصفهان بزنید، مسجد امام، شیخ لطف ­الله . یا سایر آثار تاریخی چند سال بعد تغییری نمی­کنند. پل سی­سه پل اگر خراب نشود همان است. آنچه که مهم است مردم هستند که هر سال عوض می­شوند یعنی اگر یک توریست به فاصله چند سال بیاید یک فرهنگ نو و رفتار دیگر می­بیند. کار و مسایل جدید می­بنید و برایش خیلی جذاب خواهد بود. پس میراث معنوی بسیار مهم­تر از میراث مادی است چون اگر یک خشت از تخت جمشید برداشته شود، صدای همه درمی­آید و داد و فریاد که میراث از بین رفت. اما این مادربزرگ­های ما که قصه می­گفتند، این قصه­ها چه شد؟ اصلاً فهمیدیم چگونه از یاد رفت؟ این همه قصه شیرین، آداب و رسوم و سنت­ها چه شد؟ آیا فهمیدیم چگونه از بین رفت؟
 
این پژوهشگر فرهنگ مردم به نوشیدنی­های سنتی کشور که می­توانند برای مسافر جذابیت داشته باشند اشاره کرد: عرقیات و نوشابه های خودمان چه شد، جایش کوکاکولا آمد. اصلاً فهمیدیم که ما همه چیز داشتیم و همه را از دست دادیم. بخش فرهنگ مردم به انسانی می­ماند که سرطان گرفته و هیچ مشخص نیست و از درون پژمرده شده و از بین می­رود. روزی می­فهمیم که دیگر چیزی از آن نمانده است.
 
وی از سنت کهن قصه­گویی گفت: 3 سال پیش پژوهشی داشتیم با عنوان ریشه­شناسی قصه­های مثنوی. برای هر قصه توانستیم مأخذ و ریشه­ها را در ایران و جهان پیدا کنیم. به همین دلیل دعوت شدیم به مرکز فرهنگی دانشگاه نروژ که  نزدیک به 10 سال است کنگره مولانا برگزار می­کند. در یکی از جلسات چند نفر آمدند قصه موسی و شبان را با کمال زیبایی و ظرافت بازی و دکلمه کردند؛ برای ما تعجب­آور بود.
 
سرزمین اصلی قصه، ایران است اما قصه ­گویی ندارد
وکیلیان ادامه داد: با آن گروه صحبت کردیم و فهمیدیم قصه­گو هستند و قصه تعریف می­کنند. کشور 5/4 میلیون نفری نروژ که 10 سال است بافرهنگ­ترین و ثروتمندترین کشور جهان انتخاب می­شود 2هزار قصه­گوی حرفه­ای دارد. می­روند به کافی­شاپ، رستوران، مهمانی­ها یا مجالس و برای مردم قصه تعریف می­کنند و مردم استقبال می­کنند ولی در کشور ما که نقال­ها، گوسان­ها و مادربزرگ­ها را داشتیم و قصه تعریف می­کردند الان یک قصه­گو هم نداریم. یکی از سرزمین­های اصلی قصه ایران است.
 
وی افزود: همین کشور نروژ اگر درِ چاه­های نفت را ببندد همچنان برای 300 سال ذخیره ارزی دارد. به طور معمول کسی که پول زیادی دارد هوس می­کند دکور خانه، خانه یا ماشین را عوض کند، یعنی موردی برای خرج کردن پول پیدا می­کند در حالی که در نروژ در شهر اسلو فقط دو ساختمان 10 طبقه وجود دارد یکی هتل و دیگری بانک است و بقیه همان ساختمان­های قدیمی است که حفظ شده­اند. یعنی نیامده­اند چون پول دارند بهانه­ای برای خرج کردن تعریف کنند و بافت شهری­شان تغییر کند. اتفاقاً توریست­ها می­روند که همین را ببینند. ساختمان­های بلند جهان را رها کرده و می­بیند ثروتمندترین کشور دنیا این طور زندگی می­کند و این جذاب است و هویت دارد. اگر ما آن خانه­ها و حیاط­ها با باغچه و درختان نارنج داشتیم، هویتی داشتیم.
 
سفره­های نذری یک نمونه از خرده­ فرهنگ­ها هستند
وکیلیان بر اهمیت فرهنگ معنوی تأکید کرد: چند سال پیش یک کودک آلمانی و بعد از آن یک کودک امریکایی هم­کلاسی­هایش را با تفنگ از بین برد. دادگاه آلمان مادر کودک را مقصر دانست که نتوانسته فرهنگ معنوی به کودک منتقل کند. از همان سال سازمان یونسکو طرح انتقال فرهنگ معنوی از مادر به کودک را مطرح کرد. اتفاقاً اولین دوره این همایش در ایران برگزار شد؛ حدود 20 کشور به ایران آمدند و تمام مهمانان خارجی زن بودند، مادر بودند در صورتی که تمام شرکت­کننده­های ایرانی مرد بودند و فقط یک زن در میان آنها بود. مهمانان می­خندیدند که طرح انتقال فرهنگ معنوی از مادر به کودک است چرا پدرها آمده­اند. و این یعنی هیچ چیز سر جای خودش نیست. خوب همه مسایل جمع می­شود و کشوری را تشکیل می­دهد که توریست می­آید. بیاید چه ببیند؟
 
وی به سفره­های نذری به عنوان خرده فرهنگ اشاره کرد: 5 سال پیش گروهی از دانشگاه اوزاکا آمدند و می­خواستند راجع به سفره­های نذری زنان ایرانی تحقیق کنند. چون در بررسی به این نتیجه رسیده بودند که مردم دنیا دچار بیماری­های روانی و افسردگی و بسیاری از تنش­های این گونه دچار هستند. حال دنبال خرده فرهنگ­هایی بودند که از این تنش­ها کم می­کند و دریافتند که سفره­های نذری راهی است برای تخلیه روانی زنان.
 
این پژوهشگر فرهنگ مردم نمونه­ای از کشور ژاپن آورد: هنگامی که برای ارائه پروژه تحقیقی سفره­های نذری به ژاپن رفته بودیم در شهر کیوتو باغی دیدیم که همه جا سفید بود، نزدیک شدیم، متوجه شدیم کاغذهای سفید را به درختان گره زده­اند مانند دخیل خودمان. جای دیگر چشمه­ی مقدسی بود و مردم از آب آن می­نوشیدند. همان زمان در اخبار شنیدیم درخت تنومندی را که مردم به آن پارچه یا دخیل گره می­زدند در شمال کشور به بهانه شرک، قطع کردند. در حالی که به نظر من درختان تنومند نشانه عظمت پروردگار هستند. در آلمان پردرخت، دور درخت تنومندی که پیش از این برای مردم مقدس بود، حصار کشیده­اند که کسی آسیب نرساند.
 
وکیلیان خاطرنشان ساخت: راهنما باید این جزئیات و خرده­فرهنگ­ها را به گردشگر نشان دهد و با غذاهای محلی پذیرایی کند. باید بگردیم خرده­فرهنگ­ها مانند نقالی یا نوروزخوانی را که در شهرهای مختلف داریم، پیدا کنیم و این ارتباطی هم به بخش دولتی ندارد تا بخواهیم منتظر بمانیم انجام شود.
 
وی از موارد جذاب اماکن تاریخی نیز گفت: چند وقت پیش به شهر کاشان رفته بودیم، راهنمای خانه طباطبایی­ها توضیحاتی درباره معماری داد، ولی ما دنبال داستان خانه و زندگی ساکنان آن بودیم نه عدد و رقم و معماری و شاه­نشین. مسجد امام تهران، تا به حال چند نفر سنگ نوشته­ی مسجد را که نشانه­ی مردم­داری شاه­عباس است به گردشگر نشان داده­اند که در آن آمده به میمنت ساخت مسجد، برخی مشاغل از پرداخت مالیات معاف­ شده­اند. کاری که دیگر نمی­بینیم، به عنوان مثال به میمنت ساخت برج میلاد نان را ارزان کنیم.
 
پژوهشگر فرهنگ مردم تأکید کرد: لازم است روحیه پژوهشگری بین هدایتگران تور ایجاد شود تا بتوانند به گردشگران منتقل کرده و جذابیت ایجاد کنند.

 


  نیشابور را با فیروزه آن می‌شناسند چرا که مقام اول فیروزه را در جهان داراست و مرغوب‌ترین فیروزه جهان از گذشته با نیشابور شناخته شده است.
اما امروز نام فیروزه تنها برای یک نوع کانی خاص که خاستگاه آن نیشابور است، مورد استفاده قرار نمی‌گیرد بلکه فیروزه نام شهرستانی در فاصله 17 کیلومتری غرب نیشابور است که بزرگترین معدن فیروزه جهان در فاصله 35 کیلومتری آن قرار دارد.

شهرستان فیروزه در سال 88 از نیشابور جدا و به عنوان یک شهرستان مستقل شناخته شد.
قدمت این شهر به دوران قاجار می‌رسد و وجود بزرگترین و مشهورترین معدن فیروزه جهان، کارخانه قند و عظیم‌ترین سیلوی 2 هزار و 800 تنی آن را به یکی از قطب‌های صنعتی و کشاورزی تبدیل کرده است.

معدن فیروزه با وسعتی حدود 40 کیلومتر مربع دارای تونل‌های متعدد بوده که از داخل آن 16 نوع فیروزه به دست می‌آید. این فیروزه‌ها بهترین و مرغوبترین فیروزه عجمی بوده که رنگ آن‌ها آبی تیره است و در سطوح جهانی خواهان بسیاری دارد.
در واقع فیروزه یک کانی کمیاب و ارزشمند است که امروز به دست فیروزه‌تراشان صیقل داده می‌شود و به عنوان نگین در انواع زیورآلات سنتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
اهمیت این سنگ و معدن کهن آن در کنار معادن ارزشمند سایر سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی امروز خراسان رضوی را به مرکز فعالیت‌های مرتبط با این حوزه تبدیل کرده است.

در شرایطی که امروز فیروزه‌های بی‌کیفیت خارجی تشخیص اصل این کانی را از تولیدات مصنوعی دشوار کرده‌اند اما همچنان فیروزه ایران از ارزش و جایگاه ویژه خود در جهان برخوردار است.

مشهورترین معدن فیروزه جهان با وجود پتانسیل‌های بالا چه از لحاظ استخراج و چه از لحاظ جذب توریست و گردشگر نیازمند توجه بیشتری است. با توجه به حجم سرمایه‌گذاری کشورهای مختلف در عرصه سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی، امروز در کنار فیروزه سایر کانی‌ها چون یاقوت، عقیق، گارنت و زمرد نیز ارزش و جایگاه خود را یافته‌اند. سالانه ده‌ها میلیارد دلار سنگ قیمتی و نیمه‌قیمتی در بازار جهانی فروخته می‌شود و در برخی کشورها صدها هزار نفر در عرصه سنگ‌های قیمتی مشغول فعالیت هستند.

بسیاری از کارشناسان معتقدند وجود سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی متنوع در ایران به همراه‌‌ ‌نیروهای آموزش‌دیده و متخصص از امتیازات و مزیت‌های کشورمان در این بخش ‌هستند.
در ایران‌ ‌ایجاد یک شغل در حرفه سنگ‌های قیمتی به سرمایه‌گذاری بین 300 هزار تا یک میلیون تومان نیاز دارد و این در حالی است که این حرفه دارای تنوع‌ ‌بسیاری است. ساخت مجسمه‌ها با استفاده از سنگ‌های مختلف و همچنین ساخت نگین انگشتر، گوشواره، دستبند و‌ ‌دیگر زیورآلات که با تلفیق طلا و نقره به همراه انواع سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی‌ ‌زیبا انجام می‌گیرد، از مجموعه فعالیت‌های این حرفه به شمار می‌روند.

رئیس جدید سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کشور در تازه‌ترین اظهارات خود از رشد 300درصدی ورود گردشگران خارجی به کشور خبر داد.

این در حالی است که شرکت‌های خدمات گردشگری که در بخش تورهای ورودی کشور فعالیت می‌کنند فرایند زیاندهی در بخش گردشگری ورودی را طی می‌کنند. به گفته برخی مدیران شرکت‌های خدمات گردشگری به کشور ورود تورهای خارجی به ایران از سال‌های 86 به اینسو با کاهش چشمگیری مواجه بوده است. مصطفی شفیعی مدیرعامل یکی از شرکت‌های خدمات گردشگری کشور به همشهری گفت: به‌عنوان یکی از فعالان بخش گردشگر ورودی کشور می‌گویم که امسال تاکنون نسبت به سال گذشته 70درصد کاهش ورود گردشگر به کشور داشته‌ایم.

وی افزود: خوشبین‌ترین حالت نسبت به وضعیت ورود گردشگر به کشور این است که بگوییم 40 درصد ریزش توریست خارجی در کشور داشته‌ایم. شفیعی با اشاره به تعریف سازمان تجارت جهانی از گردشگری ادامه می‌دهد: پس از 15 سال که در امر گردشگری کشور فعالیت می‌کنم هنوز نتوانستم بدانم که آقایان این آمارهای گردشگری را از کجا می‌آورند. وی درخصوص اعلام آمار افزایش 300 درصدی ورود گردشگر خارجی به کشور گفت: ممکن است آمارها از گمرک جمع‌آوری شود که در این صورت حتی پیله ورانی را که به دو سوی مرز رفت وآمد می‌کنند و یا افرادی که برای تغییر ویزا نیز به کشور می‌آیند محاسبه می‌شوند درحالی‌که این افراد گردشگر نیستند. مصطفی شفیعی ادامه داد: ممکن است خیلی‌ها در روز از مرز خارج یا وارد شوند ولی به این معنا نیست که آنها گردشگر هستند. اگر ترکیه اعلام می‌کند که 27 میلیون گردشگر به آن کشور رفته‌اند منظور از آن افرادی است که بلیت هواپیما خریده‌اند و با هدف گردشگری به آن کشور رفته‌ از خدمات هتل بهره‌مند شده‌اند و جاذبه‌های آن کشور را دیده‌اند.

وی با طرح این سؤال که بهتر است مرکز توسعه صادرات ایران اعلام کند که تاکنون چند جایزه 40 دلاری و 20 دلاری به ازای هر گردشگر خارجی که به کشور وارد شده است به شرکت‌هایی که در امر ورود گردشگر خارجی به کشور فعالیت می‌کنند داده است افزود: اگر سال گذشته 270 هزار گردشگر خارجی به ایران سفر کرده باشند جایزه وارد کردن این افراد به کشور برای جایزه 40 دلاری 10 میلیون و 800 هزار دلار و برای جایزه 20 دلاری 5 میلیون و 400 هزار دلار می‌شود حالا باید حساب کرد که آیا جایزه این افراد پرداخت شده است یا آنکه مرکز توسعه صادرات اصلا اینقدر پول برای پرداخت جایزه‌ها دارد؟

شفیعی تاکید کرد: مرکزی که قادر به ارائه آمار درست و مستدل باشد وجود ندارد ضمن آنکه براساس کارکرد گذشته و حال شرکتی که مدیریت آن را برعهده دارم و فعالیتی که دیگر همکاران در حوزه ورود گردشگر به کشور دارند باید بگویم ورود گردشگر به کشور شرایط وحشتناکی دارد. وی با اشاره به این موضوع که به‌عنوان نمونه شرکتی که وی مدیریت آن را برعهده دارد سال 85 و 86 برای هر سال نزدیک به 500 گردشگر خارجی به کشور وارد کرده که این میزان در سال 87 به حدود 400 نفر و در سال 88 نیز به همین میزان و در 89 نزدیک به 300 نفر و در سال جدید تاکنون حدود 200 گردشگر را به ایران وارد کرده است، می‌گوید: گردشگری ورودی به کشور وضعیت خوبی ندارد.

عباسعلی علیجانی مدیر یکی دیگر از شرکت‌های خدمات ورود گردشگر به ایران می‌گوید: فعالیت ورودی این شرکت در حال حاضر و به‌دلیل مسائل پیش آمده در کشور حدود 25 درصد نسبت به سال گذشته افت کرده است. وی با تاکید بر این موضوع که باید از رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری پرسید که واقعا آمار رشد 300 درصدی ورود گردشگر خارجی به کشور از کجا آمده است، گفت: معتقدم که افت گردشگری ورودی داشته‌ایم و اگر ایشان معتقدند که گردشگری ورودی به کشور 300 درصد افزایش داشته می‌تواند توضیح بدهد که این آمار چگونه تهیه شده است.

علیجانی افزود: ایران یکی از کشورهای بسیار گران برای گردشگران خارجی است و گاه تنها یکی از خدمات گردشگری کشور به اندازه یک تور دبی یا ترکیه برای گردشگر خارجی هزینه دارد. علیجانی در پاسخ به این سؤال که آیا قادر به ارائه آمار درخصوص تعداد گردشگر خارجی که وی به ایران وارد کرده هست یا خیر می‌گوید: متأسفانه اکنون قادر به ارائه آمار نیستم چون آمار باید دقیق ارائه شود و به‌گونه‌ای نباشد که با حدس و گمان موجب آبروریزی یا هرج و مرج شود.

اردشیر اروجی کارشناس برنامه‌ریزی گردشگری و میراث فرهنگی نیز درباره اعلام آمار رشد 300‌درصدی ورود گردشگران خارجی به کشور از سوی رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گفت: وقتی کانال‌های آماری مستمر، مستند و قابل دسترس وجود نداشته باشد، قضاوت کردن درباره حرف‌هایی که از رشد 300 درصدی ورود گردشگران خارجی زده می‌شود، سخت است. نمی‌توان این رقم‌ها را قبول کرد چون مبنای علمی صحیحی ندارد. برای همین، آمارهایی که در گردشگری اعلام می‌شود، برای سرمایه‌گذاران و پژوهشگران جدی نیست. اروجی تاکید کرد: اگر خواهان توسعه گردشگری هستیم، باید آمار صحیح بدهیم.

این کارشناس برنامه‌ریزی میراث فرهنگی و گردشگری ادامه داد: هتل‌های ما از یک سو از درصد پایین اشغال رنج می‌برند و از سوی دیگر، مسئولان کشور از «رشد 300 درصدی ورود گردشگران خارجی» خبر می‌دهند، در حالی که باید آماری داده شود که دست‌کم اصناف گردشگری آن را تأیید کنند.

  امروزه بسیاری از گردشگران حرفه‌ای ترجیح می‌دهند به جای دیدار صرف از مکان‌های تاریخی، به طبیعت‌گردی در مسیرها و مناطق بکر و تازه، بپردازند که این شاخه از صنعت گردشگری را با نام اکوتوریسم می‌شناسیم.

  طبیعت گردان به صورت تک نفره یا گروهی از جنگل‌ها و حیات وحش بازدید می‌کنند و از دیدن تنوع گیاهی و جانوری که گاه منحصرا در یک منطقه از جهان وجود دارد، لذت می‌برند.هر چه که صنعت گردشگری در دنیا توسعه می‌یابد، رفته‌رفته طبیعت‌گردی نیز در میان گونه‌های مختلف گردشگری از جایگاه ویژه‌ و رشد قابل توجهی برخوردار می‌شود، به‌طوری که در 20 سال اخیر شاهد گسترش سریع فعالیت‌های مرتبط با طبیعت‌گردی در سراسر جهان بوده‌ایم.

  در این میان استان کهگیلویه و بویراحمد با برخورداری از جاذبه‌های زیستی بسیار زیبا در کنار جاذبه‌های تاریخی می‌تواند از قطب‌های مهم جذب گردشگران طبیعت در ایران و جهان محسوب شود. رشته کوه زاگرس و قله‌های سربه فلک کشیده آن، همچنین جنگل‌های انبوه و بکر این رشته ‌کوه‌ها، وجود چشمه‌ها و آبشارها و تشکیل دریاچه در پشت سدها باعث به وجود آمدن تنوع زیستی کم‌نظیری در این استان شده است به‌طوری که اکنون کهگیلویه و بویراحمد به زیستگاه‌ مناسبی برای بسیاری از گونه‌های جانوری به‌ویژه انواع پرندگان مهاجر تبدیل شده است.

  یکی از مناطق دیدنی کهگیلویه و بویراحمد که به آن برای توسعه اکوتوریسم در استان امید بسیاری می‌رود، منطقه حفاظت شده دناست که در ناحیه سردسیری استان قرار دارد. این منطقه با وسعتی حدود یکصد هزارهکتار در محدوده شهرستان دنا از توابع استان کهگیلویه و بویراحمد واقع شده و اوج چین خوردگی زاگرس با ارتفاع 4هزار و 425متر نیز در این منطقه است. دنا 40 قله بالاتر از 4هزار متر دارد که هرساله مسافران بسیاری را علاوه بر کوهنوردان حرفه‌ای به خود جلب می‌کند.

  این منطقه ناحیه‌ای کاملا کوهستانی است که اختلاف ارتفاع میان بلندی‌ها و پستی‌های آن باعث تشکیل قله‌هایی بلند، دیواره‌های عظیم و دره‌های عمیق شده است. تنوع زیستی در منطقه حفاظت شده دنا بسیار بالاست به‌طوری که تاکنون در منطقه حفاظت شده دنا 168 گونه جانوری و هزار و 201 گونه گیاهی شناسایی شده است. در دامنه‌های جنوبی تا ارتفاع 2500متری فقط جنگل بلوط همه جا را پوشانده است. همچنین در لابه‌لای درختان بلوط و در ارتفاعات گوناگون گونه‌های جنگلی دیگری نظیر بنه کیکم، ارزن، شن و انواع بادام کوهی مشاهده می‌شود. از ارتفاع 4هزارمتر به بالا دیگر خبری از بوته‌های سطحی نیست و تنها شاهد گیاهان کوچک و زیبایی در پناه سنگ‌ها و شکاف صخره‌ها هستیم. برخی از این گیاهان در اوایل تابستان گل‌های ریز، رنگین و بسیار زیبایی به بار می‌آورند.

  از سوی دیگر، باید گفت که حیات‌وحش دنا معرف سیمای جانوری زاگرس است. تعداد گونه‌های پستاندار منطقه 25گونه و پرندگان دنا نیز شامل 84 گونه می‌شود. وجود 47قله بالای 4هزار متر و 183چشمه پر آب نیز از دیگر ویژگی‌های این منطقه که ظرفیت بالایی برای توسعه اکوتوریسم دارد، به شمار می‌رود. آبشارهای زیبای منطقه دنا کم از سایر دیدنی‌هایش ندارد از جمله آبشارهای دره ناری، بن رود، تنگ پوتک، تنگ پونه‌ای، تنگ نول، تنگ‌آب، ‌تنگ دوآب که چشم بینندگان را مسحور زیبایی خود می‌کند. همچنین رودخانه‌های پرآبی چون بشار، خرسان، مارون در این منطقه جریان دارند که سرچشمه رودهای معروفی چون کارون هستند.