صنعت توریسم

  آغاز طرح هدفمندی یارانه‌ها در کشور با کاهش سفر در بیشتر مقاصد گردشگری همراه بوده است. به‌طوری که به گفته دبیر جامعه هتلداران مشهد، این شهر نیز، برای اولین بار در ایام شهادت امام رضا، با کاهش 40 درصدی مسافر رو به رو شده است. وی این اتفاق را در سال‌های گذشته بی‌سابقه خوانده است.

محمد قانعی با اعلام این خبر گفت:«در یک اتفاق بی‌سابقه، امسال بر خلاف سال‌های قبل در ایام شهادت امام رضا و حضرت محمد(ص)، در مشهد کاهش 40 درصدی مسافر داشتیم.»
 وی افزود:«در سال‌های قبل رزرو هتل برای ایام شهادت امام رضا معمولا از یک سال قبل انجام می‌شد اما مسافران امسال هتل‌ها، برای این ایام در سال آینده هیچ رزروی انجام ندادند.»

دبیر جامعه هتلداران مشهد با اشاره به اینکه امسال با وجود لحاظ تخفیف‌های ویژه برای این ایام، در صد اشغال هتل‌ها بازهم پایین بودتصریح کرد:«درصد اشغال هتل آپارتمان‌ها و مهمان پذیران کمتر از 50 درصد و هتل‌ها کمتر از 60 درصد بود.»

وی با بیان اینکه هتل‌های مشهد در ایام اربعین نیز خلوت بود خاطر نشان کرد:«در ایام اربعین حسینی نیز اشغال هتل‌ها 10 تا 15 درصد بوده و برخی از آنها حتی یک مسافر هم نداشتند.»

قانعی عوامل متعددی را در این زمینه موثر دانسته و افزود: «عوامل متعددی مانند برودت هوا و بارندگی روزهای اخیر در کاهش تعداد مسافر دخیل بوده اما مهمترین عامل بحث حامل‌های انرژی و افزایش قیمت سوخت است که هزینه‌ها را بالا برده و باعث کاهش سفر شده است.»

این در حالی است که به گفته دبیر جامعه هتلداران مشهد عوامل جوی سال‌های گذشته نیز وجود داشته و آنچه که امسال به عوامل سال‌های قبل اضافه شده بحث افزایش قیمت سوخت و بار روانی ناشی از هدفمندی یارانه‌ها است.

قانعی با تاکید این موضوع که کاهش مسافر در ایام شهادت امام رضا زنگ خطری برای مسئولان است تصریح کرد:«از آنجایی که مشهد مقصد مسافران با قشر متوسط و ضعیف است،دولت باید نگاه ویژه‌ای در بسته حمایتی از صنعت گردشگری به این شهر داشته باشد تا چرخه فعالیت خدمات اقامتی در شهر مشهد با مشکل مواجه نشود.»

منبع: خبرگزاری میراث فرهنگی

نظام جامع آماری گردشگری را با وجود گرفتن بودجه تدوین نکرده‌اند 

یک کارشناس برنامه‌ریزی گردشگری و میراث فرهنگی معتقد است: گزارش اقتصاد گردشگری شورای جهانی سفر و گردشگری (wttc) درباره‌ی ایران به‌دلیل دسترسی نداشتن به آمارهای دقیق و متقن، براساس تخمین و شبیه‌سازی است و نمی‌توان روی تحلیل‌های آماری آن حساب علمی باز کرد یا طبق آن، چشم‌انداز کلی برای صنعت گردشگری کشور ترسیم کرد.

اردشیر اروجی درباره‌ی گزارش اقتصاد گردشگری که شورای جهانی سفر و گردشگری از ایران ارائه کرده است، اظهار کرد: بین شورای جهانی سفر و گردشگری با علامت اختصار w.t.t.c و سازمان جهانی جهانگردی با علامت اختصار u.n.w.t.o تفاوت وجود دارد؛ ولی گاهی این دو یکی گرفته می‌شود. شورای جهانی سفر و گردشگری بیش‌ترین تحقیقاتی را که انجام می‌دهد که برای بررسی اثرهای صنعت سفر و گردشگری بر اقتصاد کشورهاست و براساس آن، گزارش‌های سالانه منتشر می‌کند.

  او ادامه داد: ما در ایران حساب اقماری گردشگری انجام نداده‌ایم، پس محاسبه‌ی ارزش تولید ناخالص داخلی گردشگری در این گزارش و پیش‌بینی‌هایی که در آن شده، تخمینی است و براساس آمار متقن علمی نیست.

  وی در ادامه گفت: در این گزارش به چهار بخش «درآمدهای حاصل از گردشگری»، «اثر فعالیت‌های گردشگری بر تولید ناخالص داخلی کشور»، «میزان سرمایه‌گذاری» و «وضعیت اشتغال» اشاره شده است؛ ولی به یک نکته‌ی مهم که کلید این چهار بخش به‌شمار می‌آید، اشاره‌ای نشده است. این کلید «میزان ورود گردشگران خارجی و تعداد گردشگران داخلی» است که چهار بخش ذکرشده بر مبنای آن پایه‌گذاری می‌شود.

  این کارشناس برنامه‌ریزی گردشگری و میراث فرهنگی با تأکید بر این‌که ما پایگاه ‌آماری گردشگری مستمر نداریم که آمار دقیق 20 سال گذشته تا کنون را با حدود 20 مشخصه‌ی مورد نیاز داشته باشد تا طبق آن، روند و فرآیند ورود گردشگران خارجی و داخلی را بررسی کنیم، افزود: در کشور ما آمار گردشگری داخلی فقط در ایام نوروز اعلام می‌شود و آمار گردشگران خارجی نیز بدون درنظر گرفتن شاخص‌های سازمان جهانی جهانگردی از نیروی انتظامی گرفته و در مصاحبه‌ها بیان می‌شود، درحالی‌که آمارهای مربوط به گردشگری داخلی و خارجی در کشورهای دیگر دقیق و مستمر با مشخصات کامل ارائه می‌شود.

او ادامه داد: با توجه به این شرایط، مباحثی که در این گزارش از درآمد، وضعیت اشتغال و دیگر شاخص‌های بخش گردشگری ایران مطرح شده کاملا ‌تخمینی است، چون ما حساب‌های اقماری گردشگری را در کشور انجام نداده‌ایم.

 اروجی بیان کرد: در این گزارش اشاره شده که سهم کل صنعت سفر و گردشگری از تولید ناخالص داخلی در سال 2009 میلادی، برابر 329هزار و 790میلیارد ریال معادل 33میلیارد دلار است که 2/8 درصد تولید ناخالص داخلی کل کشور را شامل می‌شود. هم‌چنین در این گزارش اشاره شده است که درآمد حاصل از گردشگری ورودی در سال 2009 میلادی که از آن با عنوان صادرات خدمات سفر و گردشگری یاد می‌کند، 103هزار و 314میلیارد ریال معادل 3/10میلیارد دلار است و 7/11 درصد صادرات کل کشور در آن سال را شامل می‌شود.

به گفته‌ی او، اگر 3/10میلیارد دلار (درآمد حاصل از گردشگری ورودی یا صادرات خدمات گردشگری) براساس هزینه‌کرد هر گردشگر محاسبه شود، عدد دومیلیون گردشگر ورودی در سال به‌دست می‌آید و این تقریبا همان رقمی است که سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در آن سال از گردشگران ورودی گزارش داده است.

این کارشناس برنامه‌ریزی گردشگری و میراث فرهنگی اظهار کرد: این گزارش درآمد حاصل از تعداد گردشگران داخلی را در سال 2009 میلادی در قالب سهم مستقیم گردشگری ایران از تولید ناخالص داخلی واقعی برابر 122هزار و 697میلیارد ریال معادل 2/12میلیارد دلار اعلام کرده که اگر این 2/12میلیارد دلار تقسیم بر میزان هزینه‌کرد هر نفر گردشگر داخلی شود، رقم حدود 101میلیون نفر در سال به‌دست می‌آید که این عدد نیز تقریبا همان آماری است که سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در آن سال از گردشگری داخلی در تعطیلات نوروزی ارائه کرده است.

وی در ادامه گفت: اگر 3/10میلیارد دلار (درآمد حاصل از گردشگری ورودی یا صادرات خدمات گردشگری) از 33میلیارد دلار (سهم کل گردشگری از تولید ناخالص داخلی) کسر شود، 7/22میلیارد دلار باقی می‌ماند که اگر 2/12میلیارد دلار درآمد حاصل از تعداد گردشگران داخلی از آن کسر شود، 5/10میلیارد دلار باقی می‌ماند که در واقع این درآمد حاصل از فعالیت‌های جانبی سفر و گردشگری و فعالیت‌های غیرمستقیم در این بخش است.

  اروجی بیان کرد: 3/10میلیارد دلار براساس حدود دومیلیون گردشگر ورودی و 2/12میلیارد دلار براساس 101میلیون گردشگر داخلی و 5/10میلیارد دلار براساس درآمد فعالیت‌های جانبی سفر و گردشگری به‌دست آمده است. اکنون پاسخ دادن به این پرسش که آیا این درآمدها درست است یا خیر، فقط درصورت داشتن پایگاه آماری مستمر گردشگری و انجام حساب‌های اقماری در کشور امکان‌پذیر است که در آن شرایط می‌توان قضاوت علمی هم داشت؛ ولی چون این محاسبات انجام نشده است، باید این گزارش را تخمینی دانست.

 وی گفت: گزارش اقتصاد گردشگری شورای جهانی سفر و گردشگری اعلام کرده است در سال 2009 میلادی 39هزار و 713میلیارد ریال معادل 9/3میلیارد دلار برابر با 7/3 درصد کل سرمایه‌گذاری کشور در بخش گردشگری سرمایه‌گذاری شده است که این روند با رشد 6/2 درصد پیش می‌رود. حال دادن پاسخ به این پرسش که واقعا 9/3میلیارد دلار سرمایه‌گذاری اتفاق افتاده است یا نه، نیز به انجام حساب اقماری گردشگری در کشور نیاز دارد که چون این محاسبه انجام نشده، پس این بخش گزارش هم تخمینی است.

او ادامه داد: این گزارش اعلام کرده است که مخارج دولت در گردشگری، در سال 2009 میلادی 13هزار و 767میلیارد ریال معادل 3/1میلیارد دلار بوده که این عدد با رقم واقعی موجود در کشور با توجه به مخارج سفر و گردشگری در بخش دولتی، متفاوت است. اگرچه قضاوت کردن درباره‌ی 3/1میلیارد دلار به‌دلیل نبود حساب اقماری سفر و گردشگری نیز مقدور نیست.

 اروجی افزود: در این گزارش آمده است سال 2009 میلادی یک‌میلیون و 546هزار نفر در بخش گردشگری شاغل هستند که این رقم را معادل 3/7 درصد شاغلان کل کشور دانسته است، یعنی به ازای 7/13 نفر شاغلان کشور، یک نفر در بخش گردشگری شاغل است. این گزارش هم‌چنین رشد سالانه در بخش اشتغال مستقیم گردشگری در 10 سال آینده را 6/2 درصد و رشد سالانه در بخش هزینه‌های دولتی در 10 سال آینده را 7/4 درصد پیش‌بینی کرده است که البته اگر این درآمد و سرمایه‌گذاری در گردشگری محقق شود، امکان دارد آن رشد سالانه در اشتغال هم اتفاق افتد.

این کارشناس برنامه‌ریزی گردشگری و میراث فرهنگی در ادامه با اشاره به تخمینی بودن آمارهای این گزارش، تأکید کرد: خیلی نمی‌توان روی گزارش شورای جهانی سفر و گردشگری از ایران به‌دلیل نبود پایگاه‌ آماری مستمر و انجام نشدن حساب اقماری سفر و گردشگری در کشور حساب باز کرد، نه روی آمارهای مثبت و نه روی آمارهای منفی آن.

 وی اظهار کرد: براساس بند «ط» ماده‌ی 114 قانون برنامه‌ی چهارم توسعه قرار بود بودجه‌ای برای تدوین نظام جامع آماری گردشگری کشور اختصاص دهند که در دوسال اخیر، یعنی سال‌های 1388 و 1389 هر سال یک‌میلیارد تومان طبق برنامه برای این موضوع اختصاص یافته که رقم آن در قانون بودجه سالانه مشخص است؛ ولی از تدوین این نظام جامع آماری که خود پایه‌ی مناسبی برای انجام حساب اقماری گردشگری است، خبری نیست.

اروجی اضافه کرد: مبنای حساب‌ اقماری گردشگری این است که ابتدا این نظام جامع آماری گردشگری مستقر و سپس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با کمک بانک مرکزی، مرکز آمار و دیگر بخش‌های اقتصادی ذی‌ربط به انجام این مهم اقدام کند و تا وقتی این کار انجام نشود، نمی‌توان تحلیل‌های صحیحی از وضعیت گردشگری کشور داشت و برای این صنعت مهم برنامه‌ریزی کرد یا درباره‌ی گزارش‌ها، بازده سرمایه‌گذاری‌ها و تحلیل‌های آماری که از بخش گردشگری منتشر می‌شود، قضاوت علمی و منصفانه کرد. 

منبع: خبرگزاری ایسنا

آمار از ورود گردشگران می گوید 

آمارگیری گردشگری در ایران 

آینده گردشگری، منوط به آمارگیری استاندارد  

آمارها، تنها عنصر رو به رشد گردشگری ایران 

 دبیرکل سازمان باستان‌شناسی و موزه‌های سوریه، از سابقه یک میلیون ساله حضور و سکونت انسان در سوریه سخن گفته و افزود: جمعیت‌های مختلفی از انسان‌ها، یک میلیون سال پیش در کرانه رودهایی همچون ارنوتز، فرات و رودخانه کبیر شمالی زندگی می‌کرده و بعدها به بیابان سوریه عزیمت کردند.
وی با نگاهی به یافته‌های باستان‌شناسی در این کشور طی یک دهه گذشته خاطرنشان کرد، مطالعات اخیر حاکی از آن است که انسان‌ها در حدود یکصد هزار سال پیش در غاری به نام الدرایا واقع در شمال شهر حلب در مرکز سوریه زندگی می‌کرده اند. شواهدی که از استخوان‌های کشف شده از این غار به دست آمده اند.
همچنین سازمان باستان‌شناسی و موزه‌های سوریه در کاوش‌های که بالغ بر 10 سال به طول انجامید موفق به کشف بیش از 10 هزار منطقه باستانی شد که قدمت 600 منطقه متعلق به پیش از تاریخ بود. 

اکتشافات اخیر ثابت می‌کنند دهکده‌های نخستین با خانه‌هایی مدور که در اواسط نواحی رودخانه فرات و منطقه جعده المقار در حومه شهر حلب کشف شده اند در حدود 10 هزار سال پیش از میلاد مسیح شکل گرفته و وسعت یافته اند.

در ادامه کاوش‌ها، باستان‌شناسان موفق به کشف سه منطقه باستانی دیگر در حومه شهر دمشق شدند. مناطقی با اسامی تل اسود، الرماد و قرفی. تمامی این مناطق مشتمل برخانه‌ها و ساختمان‌هایی بودند که نشان از نوعی توسعه شهری داشته اما به هفت هزار سال پیش از میلاد مسیح تعلق داشته اند.

در سال 2010،‌ سازمان باستان‌شناسی و موزه‌های سوریه از کشف دهکده‌ای جدید به نام " الجرف الاحمر در سواحل رود فرات خبر داد. دهکده‌ای که همراه با سنگ نگاره‌ها و سنگ نبشته‌هایی به خط هیروگلیف مصری. تمام خانه‌های موجود در این دهکده دایره‌ای شکل بوده و هیچ ستونی نداشتند و علاوه بر آن پس از گذشت یازده هزار سال همچنان پابرججا ایستاده بودند.

یکی دیگر از آثار جالب توجه و کشف شده در این کشور که در منطقه البلاس در بیابان حماء به دست آمده بود،‌ سمبل‌ها و نشانه‌هایی از یک عقاب و هرمی برعکس بود که نشان دهنده آغاز استفاده از نشان‌شناسی انتزاعی در حدود 10 هزار سال پیش از میلاد مسیح بوده است.

دبیرکل سازمان باستان‌شناسی و موزه‌های سوریه با اشاره به تنوع زیبا شناختی نهفته در اثار هنری کشف شده متعلق به فرهنگ باستان این کشور خاطرنشان کرد: آنچه که از کفپوش‌های موزاییکی و الواح باسالتی در منطقه الابار و از بستر رود فرات به دست آمده تصاویر حکاکی شده از نشان‌ها و سمبل‌هایی است که به تاریخ کهن این سرزمین ارتباط دارند.

از جمله این حکاکی‌ها که می‌توان در آن به عمق شناخت ساکنان پیشین این سرزمین از هنر زیباشناسی پی برد، نقاشی سرخ رنگی از انسانی در حال رقص است که قدمت ان به هزاره هفتم پیش از میلاد رسیده و در منطقه‌ای به نام هلولا کشف شده است. اکتشافات اخیر باستان‌شناسان از گورستان‌هایی در شهر پالمیرا نیز شامل نقاشی‌های دیواری دو هزار ساله‌ای بود که تصویری از زنان را در حین انجام مراسمی مذهبی نشان می‌داد.

از دیگر یافته‌های باستان‌شناسان در این منطقه می‌توان به مجسمه‌هایی سنگی اشاره کرد که نام مالکان آن‌ها بر روی شانه‌هایشان حک شده بود. دبیر کل سازمان باستان‌شناسی و موزه‌های سوریه می‌گوید: باستان‌شناسان در مناطق گوناگونی از این کشوربیش از 60 کشف باستانی انجام داده اند که همه آن‌ها متعلق به دوره نخستین انسان‌ نماهای دوپا بوده است( انسان‌ نماهایی که قدمت انقراض آنها برابر با قدمت حضورشان روی زمین است)

وی اعلام کرد: سازمان باستان‌شناسی و موزه‌های سوریه در آینده‌ای نه چندان دور برنامه‌های بلند مدتی برای اشاعه تاریخ و فرهنگ این کشور در سطح بین المللی دارد که یکی از آن‌ها تاسیس چندین موزه جدید برای استفاده گردشگران است. موزه‌هایی که یکی از آن‌ها موزه موزاییک‌ها در بزرگراه حماء-‌حلب خواهد بود. همچنین توسعه و زیرساخت سازی پارک‌های باستان‌شناسی " دیر ایزور"‌ که صاحب عنوان نخست جایزه بین المللی کارلو اسکارپا شده است.

وی تصریح کرد: سازمان باستان‌شناسی و موزه‌های سوریه در تلاش برای گنجاندن نام‌ها و مناطق جدیدی از این کشور همچون شهر آرمیت، صومعه سایمون و عبادتگاه سلیمان و هشت دهکده باستانی در شهرهای حلبو ادلیب در فهرست میراث جهانی یونسکو است.

منبع: خبرگزاری میراث آریا

در پی برگزاری مسابقات ورزشی گوناگون در قطر، افزایش درآمدها و رشد 40 درصدی اشغال هتل‌ها، سرمایه گذاری‌های کلانی به بخش هتلداری قطر سرازیر شده است.    

به گزارش خبرگزاری شبه جزیره، مدیر سازمان گردشگری قطر با اعلام این مطلب گفت: «با توجه به تبدیل شدن قطر به یک مقصد توریسم ورزشی ، هرچند که درسال 2009 به دلیل بحران اقتصادی شاهد تنزل شاخص های رشد در صنعت توریسم جهانی بودیم اما در سال گذشته قطر شاهد رشد چشمگیر شاخص های گوناگون اقتصادی ازجمله توریسم بوده است.»
 
به گفته وی توسعه خطوط هوایی قطر نیز در پی این شرایط کمک موثری در این زمینه بوده است. بنا به همین گزارش کشور قطر درحال حاضر صرف نظر از هتل آپارتمان ها، دارای 66 هتل با ظرفیت بیش از 9500 اتاق است که از این میان دست کم 17 هتل در شمار هتل های 5 ستاره با 4000 اتاق و نیز یازده هتل چهار ستاره و 21 هتل سه ستاره و 14 هتل دو ستاره و 31 هتل یک ستاره با 56 اتاق است.

به گفته نعیمی بخش هتلداری قطر هم اکنون شاهد سرازیر شدن حجم وسیعی از سرمایه گذاری های گسترده است که به این کشور سرازیر شده و درنتیجه حداقل 45 مجموعه هتل آپارتمان تا پایان سال 2011 در این کشور راه اندازی خواهد شد.

 
این درحالی است که قطر تا سال 2009 تنها دارای 58 هتل با ظرفیت 8400 اتاق بود که از این میان تنها 15 هتل 5 ستاره بودند و 13 هتل دیگر چهار ستاره و 17 هتل سه ستاره و یازده هتل دو ستاره و دو هتل یک ستاره بودند.

با توجه به این داده ها میانگین نرخ رشد هتل ها در سال 2010 بیش از 60 درصد برآورد می شود که این رقم نشان دهنده رشد سالانه ثبت نام مسافران برای اقامت در هتل ها و نیز رشد چشمگیر درآمدها به ویژه در هتل های پنج و چهار ستاره نیز هست.
 
طبق گزارش ها مقامات توریسم قطر در نظر دارند در سال جاری تعداد جذب توریست خارجی را از تمام کشورهای جهان افزایش دهند. شرکت و حضور نمایندگان متعددی از بخش های بزرگ و شاخص صنعت توریسم قطر از جمله توریسم ورزشی، توریسم فرهنگی، خطوط هوایی قطر و مانند آن در بازارهای جهانی و افزایش تلاش ها در کشورهایی که بیشترین تعداد توریست را به کشورهای مختلف می فرستند ازجمله برخی کشورهای معتبر آسیایی از جمله این تلاش‌هاست.

منبع: خبرگزاری میراث فرهنگی

با توجه به اینکه کشور ایران دارای بیشترین تعداد کشور همسایه است در این گزارش وضعیت ورود گردشگران خارجی به کشور از طریق کشورهای همسایه مورد بررسی قرار گرفته است.
شایان ذکر است اگرچه جمهوری خودمختار نخجوان از دید جمهوری اسلامی ایران جزء کشور آذربایجان محسوب می‌شود اما با توجه به ماهیت این گزارش، گردشگران خارجی وارد شده از جمهوی خودمختار نخجوان به صورت مستقل از کشور آذربایجان ارائه شده است.

عراق
کشور عراق دارای 7 مرز جاده‌ای با پنج استان غربی ایران شامل تمرچین در استان آذربایجان غربی، مرز باشملق در استان کردستان، مرز خسروی و پرویز خان در استان کرمانشاه، مرز مهران در استان ایلام و مرزهای شلمچه و چزابه در استان خوزستان است.
در این میان در سال 1388 هیچ گردشگری از مرز چزابه وارد کشور نشده است و از مرز پرویزخان تنها 440 گردشگر وارد کشور شده‌اند و در عمل این دو مرز غیر فعال بوده‌اند.

نگاهی به ورود گردشگران از کشور عراق در سال 1388، حاکی از روند منفی ورود گردشگران به کشور است که در آن تعداد گردشگران ورودی به کشور از 558 هزار و 872 نفر در سال 1386 به 447 هزار و 284 نفر در سال 1387 و 438 هزار و 685 نفر در سال 1388 کاهش پیدا کرده است.

نسبت ورود گردشگران خارجی به کشور در سال سال 1388 نسبت به مدت مشابه سال قبل 9/1 درصد و در سال 1387 نسبت به سال 1386 به میزان 20 درصد کاهش پیدا کرده است. از سوی دیگر ورود گردشگران خارجی از کشور عراق طی سال‌های 1386 تا 1388، حدود 22 درصد از کل گردشگران ورودی به کشور طی این مدت را شامل می‌شود.
به عبارت دیگر اگر کل گردشگران وارد شده از مرزهای جاده‌ای با کشور عراق را دارای ملیت عراقی تصور کنیم، با این احتساب 22 درصد از بازار گردشگری کشور در طی این 3 سال مختص کشور عراق بوده است. این رقم جدای از گردشگرانی است که ممکن است از طریق مرزهای هوایی وارد کشور شده باشند. بنابراین انتظار می‌رود که سهم گردشگران ورودی از این کشور افزایش پیدا کند.

در سال 1388 بیشترین سهم ورود گردشگران مربوط به مرز مهران با 7/8 درصد از کل گردشگران ورودی در این سال بوده است، بر این اساس هرچند که در مقایسه با سال قبل از آن کاهش قابل ملاحظه‌ 18 درصدی داشته است، اما همچنان به عنوان پرترددترین مرز ورود گردشگران محسوب می‌شود.
به طور مشابه ورود گردشگران از طریق مرز شلمچه با اختصاص 5 درصد از گردشگران خارجی ورودی به کشور در سال 1388 در مقایسه با سال قبل از آن با کاهش 1/1 درصدی همراه بوده است.
در مقابل این کاهش ورود گردشگران از مرز خسروی با افزایش چشمگیر 75درصدی مواجه بوده است که در آن تعداد گردشگران از پنج هزار و 758 نفر در سال 1386 به 32 هزار و 943 نفر گردشگر در سال 1388 افزایش پیدا کرده است. با این وجود این افزایش سهم گردشگران ورودی از طریق مرز خسروی 4/1 درصد از گردشگران وارد شده در سال 1388 را شامل می‌شود.

ترکیه
کشور ترکیه دارای 2 مرز جاده‌ای با ایران شامل مرزهای بازرگان و سرو در استان آذربایجان غربی است که هر دو مرز طی سال‌های 86 و 87 فعال و پذیرای گردشگران این کشور بوده است.
در این سال‌ها تعداد گردشگران ورودی به کشور از 166 هزار و 524 نفر در سال 86 به 180 هزار و 202 نفر در سال 87 و 244 هزار و 429 نفر در سال 88 افزایش پیدا کرد.
به عبارتی نسبت ورود گردشگران از کشور ترکیه، در سال 1388 نسبت به سال قبل، 6/35 درصد و در سال 1387 نسبت به 1386 حدود 8 درصد افزایش پیدا کرده است.

از سوی دیگر ورود گردشگران خارجی از کشور ترکیه در طی سال‌های 1386 تا 1388 حدود 9 درصد از کل گردشگران ورودی به کشور در طی این مدت بوده است.
این رقم جدای از گردشگرانی است که ممکن است از طریق مرزهای هوایی وارد کشور شده باشند، بنابراین انتظار می‌رود که سهم گردشگران ورودی از این کشور افزایش داشته باشد.
طی این سه سال بیشترین گردشگران از مرز بازرگان به کشور وارد شده‌اند که این رقم در مقایسه با سال 1387 رشد قابل ملاحظه 52 درصدی را نشان می‌دهد
ورود گردشگران از مرز سرو با افزایش حدود 12 درصدی در سال 1388 نسبته به مدت مشابه سال 87 همراه بوده است.

ارمنستان
کشور ارمنستان دارای 2 مرز جاده‌ای با 2 استان ایران شامل مرز جلفا در استان آذربایجان‌شرقی و مرز پلدشت در استان آذربایجان‌غربی است که هر دو مرز در طی سال‌های 1386 تا 1388 فعال بوده است.
نگاهی به ورود گردشگران از کشور ارمنستان در سال 1388 رشد قابل ملاحظه‌ای را نشان می‌دهد که در آن تعداد گردشگران ورودی به کشور از 135 هزار و 58 نفر در سال 1386 به 190 هزار و 103نفر در سال 1387 و 282 هزار و 263 نفر در سال 1388 افزایش یافته است.
نسبت ورود گردشگران خارجی از کشور ارمنستان در سال 1388 نسبت به سال 1387، نزدیک به 50 درصد و در سال 1387 نسبت به سال 1386، حدود 40 درصد افزایش پیدا کرده است.
از سوی دیگر، ورود گردشگران خارجی از کشور ارمنستان در طی سال‌های 1386 تا 1388، حدود 4/9 درصد از کل گردشگران ورودی به کشور را شامل می‌شود.
به عبارت دیگر اگر کل گردشگران وارد شده از کشور ارمنستان دارای تابعیت ارمنی باشند در آن صورت حدود 9 درصد از بازار گردشگری ایران متعلق به اتباع کشور ارمنستان است.
این رقم جدای از گردشگرانی است که ممکن است از طریق مرزهای هوایی وارد کشور شده باشند. بنابراین انتظار می‌رود که سهم گردشگران ورودی از این کشور بازهم افزایش داشته باشد.

نگاهی به آمار تعداد گردشگران ورودی به کشور طی سال 1388 نشان می‌دهد که ورود گردشگران از طریق هریک از مرزهای مشترک ایران با ارمنستان از رشد قابل توجهی برخوردار بوده و در طی سال‌های مورد بررسی بیشتر گردشگران از طریق مرز پلدشت به کشور وارد شده‌اند.
آنچه به خوبی مشهود است اینکه ورود گردشگران از هر 2 مرز دارای روند صعودی است.

جمهوری خودمختار نخجوان
جمهوری خودمختار نخجوان دارای یک مرز جاده‌ای با استان آذربایجان شرقی است که این مرز در طی سال‌های 1386 تا 1388 پذیرای گردشگران بوده است. 
نگاهی به ورود گردشگران از جمهوری خودمختار نخجوان رشد قابل ملاحظه‌ای را در سال 1388 نشان می‌دهد که در آن تعداد گردشگران ورودی به کشور از 13 هزار و 901 نفر در سال 1386 به 14 هزار و 411 نفر در سال 1387 و سپس 29 هزار و 701 مفر در سال 1388 افزایش یافته است.
نسبت ورود گردشگران خارجی از جمهوری خودمختار نخجوان، در سال 1388نسبت به سال قبل 106 درصد و در سال 1387 نسبت به سال 1386 به میزان 7/3 درصد افزایش پیدا کرده است.
از سوی دیگر ورود گردشگران خارجی از این جمهوری حدود یک درصد از کل گردشگران ورودی به کشور در طی سال‌های 86 تا 88 بوده است.
به عبارت دیگر می‌توان گفت یک درصد از کل گردشگران وارد شده به کشور در نیمه اول سال‌های 1386 تا 1388 دارای تابعیت این جمهوری بودند.

جمهوری آذربایجان
کشور آذربایجان دارای شش مرز جاده‌ای با 2 استان ایران شامل اردبیل و گیلان است که بیشترین تعداد مرزها در استان اردبیل قرار دارند و طی سه سال گذشته سه مرز جاده‌ای کشور شامل مرزهای اصلاندوز، پارس‌‌آباد و خداآفرین در این استان غیرفعال بوده‌اند.
ورود گردشگران از کشور آذربایجان در سال‌های 1386 تا 1388 حاکی از روند مثبت ورود گردشگران به کشور است که در آن تعداد گردشگران ورودی به کشور از 149 هزار و 460 نفر در سال 1386 به 216 هزار و 385 نفر در سال 1387 و سپس 304 هزار و 271 نفر در سال 1388 افزایش پیدا کرده است.
به عبارتی حدود 10 درصد از کل گردشگران وارد شده به کشور طی سه سال گذشته دارای ملیت آذربایجانی هستند و 10 درصد بازار گردشگران خارجی ایران به این کشور تعلق داشته است.
این رقم جدای از گردشگرانی است که ممکن است از طریق مرزهای هوایی یا دریایی وارد کشور شده باشند، بنابراین انتظار می‌رود سهم گردشگران ورودی از این کشور بازهم افزایش پیدا کند.
نسبت ورود گردشگران خارجی از کشور آذربایجان، در سال 1388 نسبت به سال قبل، حدود 41 درصد و در سال 1387 نسبت به سال 1386، حدود 45 درصد افزایش پیدا کرده است.

ترکمنستان
کشور ترکمنستان واقع در شمال شرقی ایران دارای چهار مرز جاده‌ای با 2 استان ایران شامل مرزهای لطف‌‌آباد، باجگیران و سرخس در استان خراسان‌رضوی و مرز پل در استان گلستان است.
  نگاهی به وضعیت گردشگران زمینی ورودی از کشور ترکمنستان در طی سال‌های 1386 تا 1388، بیانگر روند صعودی ورود گردشگران به کشور است؛ به طوریکه تعداد گردشگران ورودی به کشور از 49 هزار و 675 نفر در سال 1386 به 57 هزار و 912 نفر در سال 1387 و 74 هزار و 293 نفر در سال 1388 افزایش پیدا کرده است.
مجموع این تعداد گردشگر حدود سه درصد از کل گردشگران ورودی به کشور در طی این سه سال را به خود اختصاص داده است و به عبارتی حدود سه درصد از گردشگران ورودی به کشور دارای تابعیت ترکمنی بوده‌اند.
این رقم جدا از گردشگرانی است که ممکن است از طریق مرزهای هوایی یا دریایی وارد کشور شده باشند، بنابراین انتظار می‌رود سهم گردشگران ورودی به این کشور با افزایش رو به رو باشد.
در مجموع نسبت ورود گردشگران از کشور ترکمنستان در سال 1388 نسبت به سال 1387، رشد 3/28 درصدی و در سال 1387 نسبت به سال 1386، رشد 6/16 درصدی را تجربه کرده است.
  نگاهی به آمار تعداد گردشگران ورودی به کشور در سال 1388 نشان می‌دهد که ورود گردشگران از طریق هریک از مرزهای مشترک ایران با ترکمنستان غیر از مرز باجگیران از رشد قابل توجهی برخوردار بوده است.
بیشترین سهم ورود گردشگران از کشور ترکمنستان مربوط به مرز لطف‌آباد واقع در استان خراسان رضوی با 5/1 درصد از کل گردشگران ورودی در سال 1388 است که در مقایسه با سال قبل از آن با رشد 33 درصدی همراه بوده است.
در سال 1388 ورود گردشگران از مرز باجگیران به میزان 6/0 درصد کاهش داشته است.

افغانستان
کشور افغانستان در شرق ایران دارای سه مرز جاده‌ای با 3 استان شامل مرز تایباد در خراسان‌رضوی، مرز میل در خراسان جنوبی و مرز میلک در استان سیستان و بلوچستان است که در این میان مرز میل با ورود 13 گردشگر در سال 1388 غیرفعال بود.

نگاهی به ورود گردشگران از کشور افغانستان طی سال 1388، حاکی از روند نزولی ورود مسافران قانونی این کشور به ایران است که در آن تعداد مسافران ورودی به کشور از 149 هزار و 720 نفر در سال 1386 به 145 هزار و 362 نفر در سال 1387 کاهش پیدا کرده است.
نسبت ورود مسافران از کشور افغانستان، در سال 1388 نسبت به سال قبل، 4/1 و در سال 1387 نسبت به سال1386 به میزان 5/1 درصد کاهش داشته است. از سوی دیگر ورود مسافران خارجی از کشور افغانستان طی سال‌های 1386 تا 1388، حدود 8/6 درصد از کل گردشگران ورودی به کشور در این مدت بوده است.
به عبارت دیگر حدود 7 درصد از گردشگران خارجی وارد شده به کشور دارای ملیت افغانی هستند و این رقم جدای از گردشگرانی است که ممکن است از طریق مرزهای هوایی وارد کشور شده باشند. بنابراین انتظار می‌رود سهم گردشگران ورودی از این کشور افزایش داشته باشد.

نگاهی به آمار گردشگران ورودی به کشور طی سال 1388 نشان می‌دهد که ورود گردشگران از طریق مرز تایباد واقع در استان خراسان رضوی، 5/5 درصد از سهم مسافران افغانی را به خود اختصاص داده است، اگرچه حدود 4/5 درصد نسبت به سال 1387 افت داشته است.
در مقابل ورود گردشگران از طریق مرز میلک واقع در استان سیستان و بلوچستان، در سال 1388 با 32 درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل همراه بوده و حدود یک درصد از گردشگران را به خود اختصاص داده است.

پاکستان
 کشور پاکستان در شرق ایران دارای دو مرز جاده‌ای با استان سیستان و بلوچستان است که در این میان مرز پیشین در سال‌های 1386 و 1387 غیرفعال بوده و مرز میرجاوه تنها مرز باز در زمینه تردد گردشگران بوده است.
  بررسی گردشگران ورودی از کشور پاکستان طی سال‌های 1386 تا 1388، نشان‌دهنده روند صعودی ورود گردشگران به کشور است که در آن تعداد گردشگران ورودی به کشور از 48 هزار و 667 نفر در سال 1386 به 56 هزار و 561 نفر در سال 1387 و صد هزار و 31 نفر در سال 1388 افزایش پیدا کرده است.
  به عبارت دیگر اگر کل مسافران وارد شده از کشور پاکستان را تبعه این کشور در نظر بگیریم، حدود سه درصد از گردشگران خارجی وارد شده به کشور را پاکستانی‌ها تشکیل می‌دهند.
  این رقم جدا از گردشگرانی است که ممکن است از طریق مرزهای هوایی و دریایی وارد کشور شده باشند، بنابراین انتظار می‌رود که سهم گردشگران ورودی از این کشور به حدود 4 درصد افزایش یابد.

منبع: میراث آریا